Posts

Showing posts from December, 2020

[ कार्ला लेणी ]

Image
【कार्ला लेणी】 🙏 नमो बुद्धाय मी – महेश शिंदे 🌿 प्रवासाची सुरुवात सन २०१६ . नुकतंच माझं लग्न झालं होतं. पत्नीच्या नोकरीसाठी तिला ट्रेनिंगसाठी लोणावळा येथे सोडायला गेलो. तिचा आग्रह – "घरी परतण्याआधी कुठेतरी फिरायला घेऊन जा." मी नुकतंच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर लिखित “बुद्ध आणि त्याचा धम्म” वाचलं होतं. मनात विचार आला – "कार्ला लेणी – बौद्धकालीन लेणी – पाहण्याची संधी का गमवायची?" पत्नीला सांगितलं – "चल, तुला एक प्राचीन ठिकाण दाखवतो. एकविरा देवीचं मंदिर आहे." तिला माहीतच नव्हतं की तिथे बुद्ध लेणी आहेत. 🏞️ कार्ला लेणी – 2000 वर्षांचा इतिहास लोणावळ्यापासून अवघं १० किमी अंतर. इथे एकीकडे एकविरा देवीचं देऊळ, तर दुसरीकडे खडकात कोरलेल्या बौद्ध लेण्या . मंदिर – दगडमातीचं, अंदाजे १२व्या शतकानंतरचं. लेण्या – शुद्ध खडकात कोरलेल्या, जवळपास २००० वर्षांपूर्वीच्या . 👉 मूळतः या लेण्या तथागत गौतम बुद्धांच्या धम्मासाठी बांधल्या गेल्या. 👉 नंतरच्या काळात वैदिक घुसखोरी होऊन येथे "एकविरा" देवीचं मंदिर उभं राहिलं. 👉 आज मंदिराला लोक गर्दी क...

येराडवाडी पाटण बुद्धीस्ट लेणी Yeradwadi Patan Buddhist Leni

Image
  【कराडचा विस्मृतीत गेलेला वारसा – आगाशिवनगर लेणी】 🔔 नमो बुद्धाय मित्रांनो, मी महेश शिंदे. कराड तालुक्यातील आगाशिवनगरच्या डोंगरावर हिनयान पंथाच्या लेण्या आहेत हे कराडचे मोठं वैशिष्ट्य आहे. एखाद्या विद्यापीठाला जशी उपकेंद्रे असतात, तसंच मला कराड परिसरात वारंवार बौद्ध लेण्या सापडतात. ✨ हिनयान पंथाचा इतिहास हिनयान हा सर्वात जुना – साडेतीन हजार वर्षांचा वारसा असलेला पंथ आहे. हा पंथ म्हणजेच पहिला बुद्ध धम्माचे आचरण करणारा व प्रचार करणारा प्राचीन पंथ. या पंथाच्या लेण्या कराडजवळील पाटण तालुक्यातील येराडवाडी आणि येरफळे गावांत सापडतात. 🪨 आगाशिवनगर लेण्यांचा अनुभव पायथ्यापर्यंत गाडी/बाईक घेऊन जाता येते. थोडं चालल्यावर डोंगराच्या माथ्यावर प्राचीन लेणी दिसतात. लेण्यांमध्ये स्तुपाचे अवशेष , भिक्षूंच्या ध्यानगृहांच्या खोदकामाच्या खोली , मुजलेल्या गुहा , तसेच पाण्यासाठी खडकात कोरलेले रांजण आहेत. आजुबाजूला आणखी लेण्या असण्याची शक्यता आहे, परंतु कालांतराने अनेक ठिकाणी वैदिक आक्रमण झाल्याचे स्पष्ट जाणवते. स्तुप फोडून तिथे पिंड ठेवलेले आहे, आणि पूर्णपणे ब्राह्मणीकरण ...