🪷 कान्हेरी लेणींचे अद्वितीय चित्रवैभव 🪷

🪷 कान्हेरी लेणींचे अद्वितीय चित्रवैभव 🪷

कान्हेरी लेणी (Borivali, मुंबई) या भारतातील सर्वात महत्त्वाच्या बौद्ध लेण्यांपैकी आहेत. इ.स.पू. १ शतकापासून इ.स. १० व्या शतकापर्यंत येथे शिल्पकला, वास्तुकला आणि भित्तिचित्रे यांचा अद्भुत संगम घडला.

या लेण्यांतून बौद्ध धर्माचा महायान आणि हीनयान परंपरेचा विकास स्पष्ट दिसतो. अनेक विहार, चैत्यगृह, शिलालेख आणि भित्तिचित्रे आजही प्राचीन संस्कृतीची साक्ष देतात.

वरील painting अपूर्ण राहिली आहे, पण जर ती पूर्ण झाली असती तर आज ती अशी सुंदर दिसली असती... 🙏

✨ या चित्रात:

भगवान बुद्ध ध्यानमुद्रेत (Padmasana मध्ये) दर्शविले आहेत.

पार्श्वभूमीला सिंह, कमलफुले व अलंकारिक आकृत्या कोरलेल्या आहेत.

रंग म्हणून प्रामुख्याने गेरू, पिवळा व हिरवा हे नैसर्गिक खनिज रंग वापरले गेले आहेत.

हजारो वर्ष उलटूनही हे रंग टिकून आहेत, यावरून प्राचीन कलाकारांचे कौशल्य व विज्ञान दिसून येते.

📖 ह्वेनसांगचा उल्लेख:

चिनी प्रवासी ह्वेनसांग (७व्या शतकात) भारतात आला असता त्याने महाराष्ट्र व कोंकण भागात भरभराटीला आलेल्या बौद्ध विहारांचा उल्लेख केला आहे. कान्हेरीसारखी लेणी ही त्या काळच्या शिक्षण, ध्यान व आंतरराष्ट्रीय व्यापारी संपर्काची केंद्रे होती.

⏳ काळ उलटला, साम्राज्ये बदलली, पण ही चित्रे आजही आपल्याशी बोलतात…

हेच आपल्या प्राचीन भारतीय कलावैभवाचे आणि बौद्ध तत्त्वज्ञानाचे खरे दर्शन आहे.

📸 चित्र सौजन्य: सूरज रतन जगताप सर (लेणी अभ्यासक व संशोधक, मुंबई)

🖼 Image Restored with AI

✍️ सत्यशोधक महेश शिंदे

---