📜 इतिहासाच्या पाऊलखुणा : कराडचा बौद्ध वारसा 🪷

📜 इतिहासाच्या पाऊलखुणा : कराडचा बौद्ध वारसा 🪷

इ.स.पूर्व 200 च्या सुमारास, मध्यप्रदेशातील जबलपूरजवळील भारहूत स्तूपावर कराडच्या यात्रेकरूंनी दिलेल्या स्तंभांच्या दानाची नोंद तीन शिलालेखांत आढळते. त्या काळी "करहकडा" म्हणून ओळखले जाणारे हे गाव आजच्या साताऱ्याच्या आग्नेयेस साधारण 15 मैलांवर आहे.

📝 [संदर्भ: Cunningham's Stupa of Bharhut]

कराड हे सातारा जिल्ह्यातील सर्वात प्राचीन स्थळांपैकी एक असल्याचे पुरावे मिळतात. यालाच पुष्टी मिळते ती कराडच्या नैऋत्येस अवघ्या 3 मैलांवर असलेल्या 63 प्राचीन बौद्ध गुहांच्या समूहातून, ज्यातील एक गुहा इ.स. पहिल्या शतकातील शिलालेखासाठी प्रसिद्ध आहे.

📝 [संदर्भ: Fergusson & Burgess' Cave Temples]

फक्त कराडच नव्हे, तर शिरवळ (उत्तर-पश्चिम सातारा) आणि वाई (जावली) येथेही प्राचीन बौद्ध वसाहती होत्या, हे तेथील गुहा दर्शवतात. याशिवाय भोस (तासगाव), मालवडी व कुंडल (खानापूर), पाटण व पाटेश्वर (सातारा) येथेही बौद्ध किंवा ब्राह्मणकालीन गुहा व लेण्या आढळतात.

🌿 वाईबद्दल एक खास दंतकथा प्रचलित आहे — इथेच महाभारतातील पांडवांनी त्यांचा तेरावा वनवास "विराटनगरी" म्हणून व्यतीत केला होता, असे मानले जाते.

📍 कराड : इतिहास, संस्कृती आणि श्रद्धेचं केंद्र

आजही कराड आणि परिसर आपल्या प्राचीन वारशाने व बौद्ध संस्कृतीच्या पाऊलखुणांनी समृद्ध आहे.

#कराड #सातारा_इतिहास #बौद्धवारसा #भारहूतस्तूप #वाई #शिरवळ #महाराष्ट्र_इतिहास

✓Satara gazetter शासकीय माहिती 

सत्यशोधक महेश शिंदे