ज्याने दगडांना बोलते केले — जेम्स प्रिन्सेप



🔍 ज्याने दगडांना बोलते केले — जेम्स प्रिन्सेप

कधी विचार केला आहे का, हजारो वर्षांपासून उभे असलेले दगड…
त्यांवर कोरलेली अक्षरे…
पण अर्थ मात्र कुणालाच माहीत नाही?

हा मौन इतिहास बोलका केला तो जेम्स प्रिन्सेप यांनी.

🪙 जेम्स प्रिन्सेप यांनी ओळखलेले इंडो-ग्रीक राजे

  1. मेनांडर (Menander / Milinda)

  2. अपोलोडोटस (Apollodotus)

  3. एर्मायोस / हर्मायोस (Hermaeus)

  4. डेमेट्रिअस (Demetrius)

  5. अँटिआल्सिडस (Antialcidas)

  6. युक्राटिडीस (Eucratides)

  7. अगाथोक्लीस (Agathocles)

  8. पँटॅलिऑन (Pantaleon)

  9. अँटिमॅकस (Antimachus)

  10. झोइलोस (Zoilos)

  11. लायसियस (Lysias)

  12. हेलिओक्लीस (Heliocles)

👉 याशिवाय त्यांनी नाण्यांवर वारंवार दिसणाऱ्या काही राजकीय पदव्या व उपाधीही वाचल्या, जसे की
“बासिलिओस” (राजा) आणि “सोटेर” (तारणारा / उद्धारकर्ता).

प्रिन्सेप यांचे पहिले मोठे यश म्हणजे बॅक्ट्रीयन ग्रीक नाण्यांवरील आर्यन पाली लिपीचा अंशतः उलगडा. त्या नाण्यांवरील चिन्हे पाहून त्यांनी एक गोष्ट ओळखली — ही केवळ सजावट नाही, तर इतिहासाची भाषा आहे.

परंतु त्यांचे सर्वात महान कार्य झाले तेव्हा, जेव्हा त्यांनी
👉 सौराष्ट्रातील नाण्यांवरील भारतीय पाली लेख वाचले
आणि त्याच आधारावर
👉 दिल्ली व अलाहाबाद येथील सम्राट अशोकाच्या स्तंभांवरील शिलालेखांचे वाचन व भाषांतर केले.

🌿 महत्त्वाची गोष्ट काय?
प्रिन्सेप यांनी कधीही संपूर्ण श्रेय स्वतःकडे घेतले नाही.
ते प्रामाणिकपणे मान्य करतात की संशोधनाची सुरुवात इतरांनी केली होती.
विशेषतः श्री. मॅसन यांनी काही पाली चिन्हे ग्रीक राजांच्या नावांशी जुळतात हे प्रथम ओळखले.

प्रिन्सेप यांनी त्या धाग्याला धरून पुढे संशोधन केले —
🔹 बारा ग्रीक राजांची नावे
🔹 सहा राजकीय पदव्या
अचूकपणे ओळखून काढल्या.

🧩 त्यांना एक विलक्षण कल्पना सुचली —
जर ग्रीक नावे अज्ञात लिपीत अचूक लिहिली असतील,
तर त्या नावांमधूनच त्या लिपीची वर्णमाला उलगडता येईल.

स्वतःला “या कामासाठी अपुरा” समजत असूनही,
इतिहास उलगडण्याचा मोह इतका बलवान होता
की त्यांनी प्रयत्न केला…
आणि त्या प्रयत्नातून भारताचा प्राचीन इतिहास प्रकाशात आला.

✨ प्रिन्सेप म्हणजे
फक्त संशोधक नाही,
तर इतिहासाला आवाज देणारा दुभाषा होता.

📜 अशोकाचे शिलालेख आज आपल्याशी बोलतात,
कारण कुणीतरी एक दिवस ते ऐकण्याचा प्रयत्न केला होता…

— Mahesh Explorers 🌍
#IndianHistory #JamesPrinsep #Ashoka #AncientIndia #LostScripts #HistoryExplained


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Agashivnagar buddha leni karad आगाशिवनगर बुद्ध लेणी कराड

Image
🌸 नमस्कार मित्रांनो 🌸 मी महेश शिंदे – आपल्या समोर पुन्हा एकदा बौद्ध संस्कृतीचे पुरावे घेऊन आलो आहे. 📍 मी कराडपासून फक्त ५ किमीवर राहतो. आपल्या कराडमध्ये आगाशिवनगर, जखिणवाडी आणि नांदलापुर या भागात बुद्धकालीन विपश्यना केंद्र – बौद्ध लेणी आहेत. आज मी आणि माझे मित्र प्रताप लोंढे यांनी कराड येथील बौद्ध लेणींना भेट दिली. 🏛️ आमची भेट ✅ ५६ लेण्यांना भेट दिली ✅ चैत्यगृह, धम्मचक्र, सम्राट अशोकाचे सिंहस्तंभ व स्तूप पाहिले ✅ आगाशिव डोंगर बौद्ध लेण्यांनी समृद्ध असल्याचे अनुभवले 📖 Australian Archaeologist यांच्या The Hidden Ancient History of India या पुस्तकात कराड परिसरात एकूण १०८ बौद्ध लेणी असल्याचा उल्लेख आहे. आज आम्ही ५८ लेणींना भेट दिली – अजून ५० बाकी आहेत. 🕰️ इतिहासाची साक्ष 🔹 ही लेणी सुमारे २००० वर्षांपूर्वी कोरलेली आहेत. 🔹 प्रत्येक लेण्यात स्तूप, अशोकधम्माचे २६ आर्यांचे चक्र कोरलेले दिसते. 🔹 स्वतः डोळ्यांनी पाहण्याची अनुभूती – तहान-भूक विसरून फक्त शोधाचा उत्साह! ✍️ आगाशिवनगर लेणी क्रमांक ४७ येथील शिलालेख माझ्या मित्राने रवींद्र मनोहर (मुंबई) यांनी वाच...
Read more

Nallasopara buddhist stupa , नालासोपारा बुद्ध

Image
In February 1882 the resemblance of the Tower to a Buddhist relic-mound was noticed by Mr. Mulock, the Collector of Thana, and, with his help, the mound was opened by Pandit Bhagvanlal and the writer, in the beginning of April 1882. A passage was cut from east to west, a little to the north of the centre line, so as not to disturb Ramjan Khan's grave. The cutting was made about four feet broad., with a rise about twelve feet from the level of the ground at the outer face of the tower, to the centre, where it is about sixteen feet below the top of the dome. Inside of the dome there was loose earth, and about six feet from the top were found a pair of rusted scissors and an English  two-anna  piece of 1841, relics of the chemist's plunder. About twelve feet from the top of the dome, that is about a foot below the terrace from which the dome springs, in the centre of the body of the mound, was found the beginning of a carefully built brick-chamber about two feet nine inches squa...
Read more

येराडवाडी पाटण बुद्धीस्ट लेणी Yeradwadi Patan Buddhist Leni

Image
  【कराडचा विस्मृतीत गेलेला वारसा – आगाशिवनगर लेणी】 🔔 नमो बुद्धाय मित्रांनो, मी महेश शिंदे. कराड तालुक्यातील आगाशिवनगरच्या डोंगरावर हिनयान पंथाच्या लेण्या आहेत हे कराडचे मोठं वैशिष्ट्य आहे. एखाद्या विद्यापीठाला जशी उपकेंद्रे असतात, तसंच मला कराड परिसरात वारंवार बौद्ध लेण्या सापडतात. ✨ हिनयान पंथाचा इतिहास हिनयान हा सर्वात जुना – साडेतीन हजार वर्षांचा वारसा असलेला पंथ आहे. हा पंथ म्हणजेच पहिला बुद्ध धम्माचे आचरण करणारा व प्रचार करणारा प्राचीन पंथ. या पंथाच्या लेण्या कराडजवळील पाटण तालुक्यातील येराडवाडी आणि येरफळे गावांत सापडतात. 🪨 आगाशिवनगर लेण्यांचा अनुभव पायथ्यापर्यंत गाडी/बाईक घेऊन जाता येते. थोडं चालल्यावर डोंगराच्या माथ्यावर प्राचीन लेणी दिसतात. लेण्यांमध्ये स्तुपाचे अवशेष , भिक्षूंच्या ध्यानगृहांच्या खोदकामाच्या खोली , मुजलेल्या गुहा , तसेच पाण्यासाठी खडकात कोरलेले रांजण आहेत. आजुबाजूला आणखी लेण्या असण्याची शक्यता आहे, परंतु कालांतराने अनेक ठिकाणी वैदिक आक्रमण झाल्याचे स्पष्ट जाणवते. स्तुप फोडून तिथे पिंड ठेवलेले आहे, आणि पूर्णपणे ब्राह्मणीकरण ...
Read more